Çocuklarda Doğuştan Kalp Hastalıkları Nelerdir? Belirtileri ve Tedavisi

Çocuklarda doğuştan kalp hastalıkları, kalbin yapısal bölümlerinde anne karnında gelişim sürecinde ortaya çıkan anatomik bozukluklardır. Bu hastalıklar kalp boşlukları arasında delik (ASD, VSD gibi), kapak darlığı (Aort stenozu, pulmoner stenoz gibi), damar anomalileri (APCA, fistül, aort koarktasyonu gibi) veya büyük damarların yanlış konumlanması (Büyük arterelrin transpozisyonu –TGA,BAT- Çift çıkışlı sağ ventrikül -DORV-) şeklinde görülebilir ve doğumdan itibaren klinik belirti verebilir.

Yenidoğanda görülen konjenital kalp defektleri en sık ventriküler septal defekt, atriyal septal defekt ve Fallot tetralojisi gibi yapısal bozuklukları içerir. Bu tablolar kalbin oksijenlenmiş kanı vücuda yeterince pompalayamamasına neden olarak morarma, beslenme güçlüğü ve gelişme geriliği oluşturabilir.

Bebeklerde siyanotik ve asiyanotik kalp hastalıkları klinik bulgularına göre iki ana grupta sınıflandırılır. Siyanotik tablolar kandaki oksijen düzeyinin düşmesiyle morarma oluştururken, asiyanotik defektlerde kalp üfürümü, hızlı solunum ve sık enfeksiyon gibi belirtiler ön planda seyreder.

Çocuk kardiyolojisinde doğuştan kalp anomalilerinin tanısı ekokardiyografi, fetal ultrasonografi ve ileri görüntüleme yöntemleri ile konur. Erken tanı ve uygun cerrahi ya da girişimsel tedavi uygulamaları sayesinde yaşam süresi ve yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılabilmektedir.

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıkları Neden Olur?

Anne ve babaların bu süreçte en çok merak ettikleri ve genellikle kendilerini suçlamalarına neden olan konu, bu durumun neden kaynaklandığıdır. Ancak çoğu durumda bu fiziksel farklılıkların ortaya çıkmasında tek bir nedenden söz etmek oldukça zordur. Genellikle genetik yatkınlıklar ile çevresel faktörlerin hamilelik sürecinde bir araya gelmesiyle oluşan karmaşık bir tablodan bahsedilir. Bebeğin kalbinin şekillenmesi, sinir sistemini oluşturan yapıların gelişimi ile aynı zaman dilimine denk gelmektedir. Bu sebeple, hücrelerin anne karnındaki göçü ve yerleşimi sırasında yaşanan mikroskobik düzeydeki bir sapma, kalbin bölmelerinin eksik kapanmasına veya damarların yönünü şaşırmasına neden olabilmektedir.

Genetik miras, bu sürecin temel belirleyicilerinden biridir. Ailede daha önce benzer bir yapısal sorunu olan bireylerin bulunması, doğacak bebekte de risk oranını bir miktar yükseltmektedir. Bunun yanı sıra annenin gebelik öncesindeki ve gebelik sırasındaki genel sağlık durumu büyük bir öneme sahiptir. Hamilelik öncesinde var olan veya hamilelik sırasında aniden ortaya çıkan diyabet, bebeğin kalp gelişimi üzerinde olumsuz etkiler yaratabilen en bilinen faktörlerden biridir. Kan şekerindeki dalgalanmalar, embriyonun organ taslaklarının oluştuğu ilk haftalarda hücresel iletişimi bozabilmektedir. Benzer şekilde gebeliğin erken dönemlerinde annenin geçirdiği bazı ciddi viral enfeksiyonlar, özellikle kızamıkçık gibi hastalıklar, kalbin anatomik yapısının kapanmasını engelleyebilmektedir. Hamilelik döneminde bilinçsizce veya zorunlu olarak kullanılan bazı güçlü ilaçlar, çevresel toksinler ve radyasyona maruz kalmak da gelişmekte olan hassas kalp dokusunu etkileyebilir. Down sendromu gibi genetik ve kromozomal farklılıkları olan bebeklerde ise kalpteki bölmelerin tam gelişememesi çok daha sık karşılaşılan bir durumdur. Tüm bu faktörler bir araya geldiğinde, kalbin içindeki duvarların inşası veya boru hatları olarak düşünebileceğimiz damarların bağlantıları eksik ya da hatalı olabilmektedir.

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıkları Sıklığı Nedir?

Yapısal kalp hastalıkları azımsanmayacak kadar sık görülür. Yaklaşık 100 çocuğun birisinde yapısal kalp hastalığı görülmektedir. Bunların çoğu zaman içinde tedavi ihtiyacı olmadan düzelse de, 1000 çocuğun birisine müdahale ihtiyacı olmaktadır. Bu rakamlara sonradan kazanılan kalp hastalıkları (Akut romatizmal ateş, miyokardit, Kawasaki gibi) ve ritim problemleri (SVT, VT, genetik aritmiler -uzun QT, Brugada gibi) dahil değildir.

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıkları Risk Faktörleri Nelerdir?

Bu gelişimsel farklılıkların ortaya çıkma ihtimalini artıran temel risk faktörleri şunlardır:

• Genetik yatkınlık
• Akraba evliliği
• Kromozom farklılıkları
• Maternal diyabet
• Hamilelikte geçirilen enfeksiyonlar
• Bilinçsiz ilaç kullanımı
• Toksik madde maruziyeti
• Radyasyon teması
• İleri anne yaşı

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıkları Kaç Gruba Ayrılır?

Kanın kalp odacıkları içindeki dolaşım dinamiklerine, basınç farklarına ve en önemlisi çocuğun vücudundaki oksijen seviyesine göre bu fiziksel sorunlar temel olarak iki büyük gruba ayrılarak incelenir. Bu sınıflandırma, hem sorunun vücutta yarattığı etkiyi anlamak hem de tedavi sürecini planlamak açısından kritik bir öneme sahiptir. Kanın oksijen seviyesinin düşüp düşmemesi, yani dışarıdan bakıldığında çocukta bir morarma (siyanoz) belirtisi olup olmaması, bu ayrımın temelini oluşturur. Morarmasız (Asiyanotik) grupta sorun daha çok akciğerlere gereğinden fazla kan gitmesi ve kalbin yorulması iken (ASD, VSD, PDA, AVSD, Kapak darlıkları gibi), morarmalı (Siyanotik) grupta temel sorun vücuda yeterli oksijenin ulaşamamasıdır.

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıklarının Morarmasız (Asiyanotik) Tipleri Nelerdir?

Morarmasız, yani tıbbi adıyla asiyanotik grupta yer alan yapısal farklılıklarda, kalbin sol tarafında bulunan ve akciğerlerden gelmiş olan oksijenden zengin, temiz kan, kalpteki istenmeyen bir delik aracılığıyla tekrar kalbin sağ tarafına geçer. Kalbin sol tarafı tüm vücuda kan pompaladığı için basıncı çok yüksektir; sağ taraf ise sadece hemen yanındaki akciğerlere kan gönderdiği için daha düşük basınçlıdır. İki taraf arasında bir delik olduğunda, suyun yüksek basınçtan düşük basınca akması gibi, temiz kan tekrar sağ tarafa hücum eder. Bu duruma soldan sağa şant adı verilir. Sonuç olarak vücuda gitmesi gereken kanın önemli bir kısmı sürekli olarak akciğerlere geri döner ve akciğerlerin damarlarındaki kan yükü aşırı derecede artar.

Bu grubun en bilinen örneği, kalbin alt odacıkları olan sağ ve sol karıncıklar arasındaki duvarda delik bulunması durumudur. Ventriküler Septal Defekt (VSD) olarak adlandırılan bu durum en sık karşılaşılan yapısal kalp sorunudur. Delik küçükse kalbi çok yormayabilir ve çocuk büyüdükçe kalp kaslarının gelişmesiyle kendiliğinden kapanabilir. Ancak delik büyükse, akciğerlere çok fazla kan pompalanacağı için kalp bir süre sonra yorulmaya başlar ve akciğer damarlarında kalıcı tansiyon yüksekliği oluşabilir. Bir diğer yaygın durum ise kalbin üst odacıkları olan kulakçıklar arasında delik olmasıdır. Atriyal Septal Defekt adı verilen bu tablo genellikle çocukluk yıllarında hiçbir rahatsızlık vermez ve tamamen tesadüfen, rutin bir muayene sırasında duyulan farklı bir sesle fark edilir. Bebek anne karnındayken akciğerleri çalışmadığı için kanı akciğerlerden uzaklaştıran özel bir damar (patent duktus arteriosus, PDA) bulunur. Doğumdan hemen sonra bebek ilk nefesini aldığında bu damarın kapanması gerekir. Bu damarın açık kalmaya devam etmesi de morarmasız grupta yer alan ve özellikle erken doğan bebeklerde akciğerleri çok zorlayan bir diğer yapısal sorundur.

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıkları Morarmalı Tipleri Nelerdir?

Morarmalı, yani siyanotik gruptaki yapısal sorunlar ise çok daha farklı bir dinamiğe sahiptir. Bu durumda vücuttan kalbe dönen oksijeni tükenmiş kirli kan, akciğerlere gidip temizlenemeden, kalpteki ciddi yapısal bozukluklar nedeniyle doğrudan temiz kanla karışarak tekrar vücuda pompalanır. Vücudun ihtiyacı olan taze oksijen dokulara yeterince ulaşamadığı için çocuğun dudaklarında, dilinde, parmak uçlarında ve tırnak diplerinde morarma ortaya çıkar. Bu tablo genellikle çok daha karmaşık fiziksel engellerin bir araya gelmesiyle oluşur.

Örneğin en bilinen morarmalı durumlardan birinde dört farklı anatomik sorun aynı anda bulunur. Kalbin alt odacıkları arasında geniş bir delik vardır, akciğere giden ana damarda ciddi bir darlık mevcuttur, kalbin sağ tarafındaki kaslar aşırı kalınlaşmıştır ve temiz kanı vücuda taşıyan ana damar olan aort, her iki odacığın tam ortasına yerleşmiştir. Bu karmaşık yapı nedeniyle kirli kan kolayca temiz kana karışır. Bu çocuklar, özellikle ağladıklarında, heyecanlandıklarında veya beslenirken akciğere giden yol iyice daraldığı için aniden ciddi morarma krizleri yaşayabilirler. Bir başka ağır durumda ise kalpten çıkan iki büyük damarın yerleri tamamen ters bağlanmıştır. Temiz kanı vücuda taşıması gereken damar akciğerlere, kirli kanı akciğerlere taşıması gereken damar ise vücuda bağlanmıştır. Bu durumda kirli kan sürekli vücutta dönerken, temiz kan sürekli akciğerlerde hapsolur. İki sistem arasında kanın karışmasını sağlayan küçük bir bağlantı yoksa, hayatta kalmak imkansız hale gelir ve doğumdan hemen sonra çok acil müdahale gerektirir. Kalbin sol tarafının, yani temiz kanı vücuda basacak ana motorun anne karnında neredeyse hiç gelişemediği durumlar da bu grupta yer alır ve dolaşımın sağlanabilmesi için mucizevi bir şekilde bebeğin vücudundaki fetal damarların açık tutulmasına ihtiyaç duyulur.

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıkları Belirtileri Nelerdir?

Ortaya çıkan rahatsızlıklar ve dışarıdan gözlemlenebilen işaretler şunlardır:

• Dudaklarda morarma
• Tırnak diplerinde morarma
• Dilde morarma
• Sık nefes alma
• Emerken çabuk yorulma
• Aşırı terleme
• Kilo alamama
• Gelişim geriliği
• Beslenme güçlüğü
• Çabuk yorulma
• Sık akciğer enfeksiyonu
• Göğüs ağrısı
• Çarpıntı
• Bayılma
• Parmak uçlarında şişme
• Nabız zayıflığı
• Bacaklarda şişlik
• Kalpte farklı sesler duyulması

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıkları Tanısı Nasıl Konulur?

Teknolojinin tıp alanında geldiği nokta sayesinde, kalpteki yapısal sorunların büyük bir kısmı artık bebek henüz anne karnındayken teşhis edilebilmektedir. Hamileliğin yirminci haftası civarında yapılan detaylı ultrasonografik incelemelerle bebeğin kalbinin odacıkları, damar bağlantıları ve kapakçıkların işleyişi büyük bir netlikle incelenebilir. Bu erken teşhis, doğumun tam teşekküllü ve donanımlı bir merkezde planlanması, gerekli cerrahi ekibin hazır bulundurulması ve bebeğin doğar doğmaz en doğru bakımı alabilmesi açısından hayati bir öneme sahiptir. Anne karnında tanı konulamayan veya daha hafif düzeyde olduğu için doğum sonrasına kadar fark edilmeyen durumlar için ise bebeklik ve çocukluk çağında kullanılan son derece güvenilir yöntemler mevcuttur.

Tanı sürecinin en temel, en zararsız ve en çok bilgi veren yöntemi, kalbin ses dalgaları yardımıyla görüntülenmesidir. Bu yöntem tamamen ağrısızdır, herhangi bir radyasyon içermez ve tıpkı anne karnında yapılan ultrason gibi çalışır. Göğüs kafesinin üzerinden gönderilen ses dalgaları, kalbin içindeki duvarları, kapakçıkların açılıp kapanma hareketlerini ve kanın akış hızını anlık olarak ekrana yansıtır. Kanın hangi yöne ne hızla aktığını, renkli haritalamalar sayesinde net bir şekilde ortaya koyar. Bunun dışında, kalbin elektriksel haritasını çıkarmak, ritim düzenini kontrol etmek ve gerektiğinde çocuğun kalbinin yirmi dört saatlik çalışma performansını kaydetmek için elektriksel dalgaları ölçen cihazlardan faydalanılır. Çocuğun şikayetleri arasında efor sırasında bayılma veya aniden başlayan hızlı kalp atışları varsa, ritim haritası çıkarmak teşhis için kilit rol oynar. Doğum sonrası dönemde özellikle taburcu olmadan önce yapılan basit bir oksijen ölçümü de dışarıdan fark edilmeyen birçok sessiz ve tehlikeli durumun erkenden tespit edilmesini sağlar.

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıkları İçin Kullanılan Tanı Araçları Nelerdir?

Bu detaylı incelemeler sırasında hekimlerin başvurduğu temel araçlar şunlardır:

• Fetal ekokardiyografi cihazı
• Nabız oksimetresi
• Pediatrik ekokardiyografi cihazı
• Elektrokardiyografi cihazı
• 24 saatlik ritim Holter cihazı
• Efor testi cihazı
• Göğüs röntgeni cihazı
• Kardiyak anjiyografi ekipmanı
• Manyetik rezonans görüntüleme cihazı
• Bilgisayarlı tomografi cihazı

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıkları Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Tedavi sürecinin nasıl şekilleneceği tamamen kalpteki yapısal sorunun yeri, büyüklüğü, çocuğun yaşı ve genel vücut gelişimine bağlı olarak belirlenir. Bazı ufak delikler veya çok hafif kapak darlıkları sadece düzenli aralıklarla kontrol edilerek takip edilir ve çocuğun büyümesiyle birlikte bu sorunların kendiliğinden düzelmesi beklenebilir. Bu bekleme sürecinde çocuğun kalbini yormamak ve kalbin kasılma gücünü desteklemek amacıyla idrar söktürücü veya kan basıncını düzenleyici ilaçlardan faydalanılabilir. Ancak yapısal sorunun kendiliğinden kapanma ihtimali yoksa, kalbi zorluyorsa, çocuğun büyümesini durdurmuşsa veya akciğerlerde kalıcı hasar bırakma riski taşıyorsa müdahale edilmesi zorunlu hale gelir. Günümüzde bu müdahaleler, göğüs kafesi açılmadan damar yoluyla yapılan işlemler ve doğrudan kalbe müdahale edilen cerrahi işlemler olmak üzere iki temel koldan ilerlemektedir. Modern tıbbın sunduğu imkanlar sayesinde, eskiden sadece çok riskli ameliyatlarla düzeltilebilen birçok sorun, günümüzde çok daha konforlu yöntemlerle çözüme kavuşturulabilmektedir.

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıkları Ameliyatsız Nasıl Tedavi Edilir?

Ameliyatsız tedavi yöntemleri, göğüs kafesinde herhangi bir kesi yapmadan, kemikleri açmadan ve kalbi durdurmadan gerçekleştirilen, tıp literatüründe girişimsel veya anjiyografik yöntemler olarak bilinen harika seçeneklerdir. Bu işlemler sırasında çocuğun kasık bölgesindeki toplardamar veya atardamardan çok ince, spagetti makarna kalınlığında yumuşak borucuklarla vücuda girilir. X ışını görüntüleme sistemleri ve eş zamanlı olarak yemek borusundan yapılan ultrasonografi rehberliğinde bu borucuklar damar yoluyla doğrudan kalbin içine kadar ilerletilir. Kalbin kulakçıkları veya karıncıkları arasında bulunan delikler bu yöntemle büyük bir başarıyla kapatılabilir. Deliği kapatmak için nitinol adı verilen, vücut ısısında önceden belirlenmiş şeklini alan özel metal alaşımlardan yapılmış tıkayıcı cihazlar kullanılır. Kateterin içinden kalbe gönderilen bu cihaz, deliğin olduğu noktaya geldiğinde bir şemsiye gibi açılarak deliğin her iki tarafına sıkıca tutunur ve kan geçişini tamamen engeller.

Benzer şekilde doğuştan birbirine yapışık olan ve yeterince açılamayan kalp kapakçıkları da bu yolla genişletilebilir. Dar olan kapağın tam ortasına, ucunda sönük bir balon bulunan kateter yerleştirilir. Balon şişirildiğinde, yapışık olan kapakçık dokuları birbirinden ayrılarak kan akış yolu açılmış olur. Erken doğan bebeklerde açık kalan damar bağlantıları da yine bu yöntemle, damarın içine yerleştirilen sarmal tellerle tamamen tıkanarak iptal edilebilir. Ameliyatsız yöntemlerin en büyük avantajı, işlem sonrasında çocuğun çok hızlı bir şekilde toparlanmasıdır. Göğüs kafesi açılmadığı için ağrı yok denecek kadar azdır, yoğun bakım süreci genellikle gerekmez ve çocuklar işlemden sadece bir gün sonra hastaneden taburcu olarak normal hayatlarına, oyunlarına dönebilirler. Cihazın kalbe yerleştiği bölgede zamanla kalp kendi dokusunu oluşturur ve dışarıdan konulan o şemsiye kalbin kendi duvarının doğal bir parçası haline gelir.

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıkları Cerrahi Tedavisi Nasıldır?

Damar yolundan ilerlenerek yapılan işlemlerin yetersiz kalacağı, deliklerin çok büyük olduğu, cihazın tutunabileceği kadar sağlam kenarların bulunmadığı veya çoklu yapısal sorunların bir arada olduğu durumlarda cerrahi tedavi tek ve en güvenilir seçenektir. Cerrahi işlemler, genel anestezi altında ve tam teşekküllü ameliyathanelerde gerçekleştirilir. Bu süreçte genellikle kalp ve akciğer makinesi adı verilen özel bir donanım kullanılır. Ameliyat sırasında göğüs kafesi açıldıktan sonra, vücudun tüm kan dolaşımı bu makineye yönlendirilir. Makine, akciğerlerin yapması gereken oksijenlendirme işini ve kalbin yapması gereken pompalama işini geçici olarak üstlenir. Bu sayede atan ve kanla dolu olan kalp tamamen durdurulur, içi boşaltılır ve hareketsiz, kansız bir alanda son derece hassas bir onarım süreci başlar.

Cerrahlar, kalbin içindeki büyük delikleri hastanın kendi kalp zarından hazırladıkları yamalarla veya vücutla tamamen uyumlu sentetik materyallerle dikerek kapatırlar. Ters bağlanmış ana damarlar büyük bir ustalıkla yerlerinden kesilerek anatomik olarak doğru olan odacıklara yeniden dikilir. Gelişmemiş olan kapakçıkların yerine gerektiğinde suni kapaklar yerleştirilebilir veya akciğere giden dar yollara hastanın vücuduyla uyumlu damar yamaları eklenerek yol genişletilir. Cerrahi onarım tamamlandıktan sonra kan dolaşımı makineden tekrar kalbe devredilir ve kalbin yeniden düzenli bir şekilde atması sağlanır. Bazı özel ve karmaşık durumlarda ise ameliyathane ortamında hem cerrahların hem de damar yoluyla işlem yapan hekimlerin birlikte çalıştığı melez yöntemler kullanılır. Çok küçük bebeklerde kasık damarları dar olduğu için cerrah göğüs kafesini açarak doğrudan atan kalbin üzerine ulaşır, diğer hekim ise kalbin dışından iğneyle girerek deliği kapatacak cihazı yerleştirir. Bu tür büyük onarımlardan sonra çocuklar bir süre yoğun bakımda yakın takip altında tutulur, solunum destek cihazlarıyla desteklenir ve göğüs kafesindeki kemiklerin iyileşmesi için birkaç haftalık bir dinlenme süreci geçirirler.

Çocuklarda Doğuştan (Yapısal) Kalp Hastalıkları Tedavi Sonrası Süreç Nasıldır?

Başarılı bir kapatma işlemi veya cerrahi onarım sonrasında, ailelerin ve çocukların hayatında yeni ve çok daha umut verici bir sayfa açılır. Tedavisi tamamlanan çocukların çok büyük bir kısmı, akranlarıyla tamamen aynı gelişim eğrisini yakalayarak sağlıklı bir ömür sürebilmektedir. Ancak kalpte yapılan yapısal değişikliklerin iyileşme süreci ve dokuların yeni duruma uyum sağlaması belirli bir zaman gerektirir. Özellikle damar yoluyla kalbe şemsiye veya tıkayıcı cihaz yerleştirilen çocuklarda, vücudun bu yabancı materyali tanıyıp üzerini ince bir zar dokusuyla tamamen kaplaması yaklaşık altı aylık bir süreyi bulur. Bu süre zarfında, pıhtı oluşumunu engellemek amacıyla düzenli olarak kan sulandırıcı ilaçların kullanılması son derece önemlidir. Ayrıca ağız ve diş sağlığı kalbin iç tabakasının sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğu için, diş çekimi veya diş eti kanamasına yol açabilecek herhangi bir cerrahi işlem öncesinde kan yoluyla kalbe bakteri ulaşmasını engellemek adına koruyucu antibiyotik tedavisi uygulanması zorunludur.

Günlük yaşamda, tam onarım görmüş çocukların büyük çoğunluğu okul hayatlarına sorunsuz devam edebilir, arkadaşlarıyla parkta oynayabilir ve fiziksel kapasitelerinin elverdiği ölçüde spor yapabilirler. Hastalığın teşhis edilmesiyle birlikte yaşanan o karanlık, korku dolu günler, tedavi sonrasında yerini neşeli bir büyüme serüvenine bırakır. Kalbi yormadan, sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanarak, kış aylarında ağır solunum yolu enfeksiyonlarından korunmaya özen göstererek oldukça kaliteli bir yaşam standardına ulaşmak mümkündür. İlerleyen yaşlarda bu bireyler meslek hayatına atılabilir, evlenebilir ve kendi çocuklarını güvenle kucaklarına alabilirler. Sadece kalbin işleyişinin ve ritminin düzenli aralıklarla, ultrason eşliğinde izlenmeye devam edilmesi, elde edilen bu harika sonucun ömür boyu korunmasını sağlamak için yeterlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Prof. Dr. İbrahim Cansaran TANIDIR

Prof. Dr. İbrahim Cansaran Tanıdır, 20 yıla yakın klinik, akademik ve girişimsel deneyime sahip, doğuştan kalp hastalıkları, pediatrik girişimsel kardiyoloji, hibrit işlemler ve radyasyon azaltılmış / floroskopisiz kateterizasyon teknikleri alanlarında uluslararası düzeyde tanınan bir uzmandır.

Bugüne kadar hem ülkemizde hem de yurtdışında toplamda 10.000’in üzerinde pediatrik kardiyak kateterizasyon işlemi gerçekleştirmiş; kompleks yapısal kalp hastalıklarında ileri düzey girişimsel ve hibrit uygulamalara ülkemizde öncülük etmiştir.

Akademik üretkenliği 110 SCI/SCIE yayını, 1.440 atıf, H-indeksi 18 ile bilimsel olarak güçlü bir otoriteyi temsil etmektedir (Google Scholar, 2025).