Çocuklarda Kalp Deliği Nedir? Belirtileri, Ameliyatı ve Tedavisi

Çocuklarda kalp deliği, kalbin kulakçık veya karıncıkları arasındaki duvarda doğuştan bulunan açıklıktır. Bu durum tıbbi olarak septal defekt olarak adlandırılır ve kanın kalp içinde anormal geçişine yol açar. Deliklerin boyutu ve yeri, hastalığın klinik seyrini ve tedavi gereksinimini belirler.

Çocuklarda doğuştan kalp deliği belirtileri, deliğin büyüklüğüne ve yerine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Küçük defektler belirti vermeyebilirken, büyük açıklıklar hızlı solunum, morarma, kilo alamama, sık enfeksiyon ve sık hastaneye yatış gibi bulgulara neden olabilir. Erken tanı, kalp fonksiyonlarının korunması açısından önem taşır.

Bebeklerde atriyal septal defekt ve ventriküler septal defekt türleri, kalbin farklı bölmelerinde yerleşim gösterir. Atriyal septal defekt kulakçıklar arasında, ventriküler septal defekt ise karıncıklar arasında oluşur. Tanı ekokardiyografi ile konur ve hemodinamik etkiler ayrıntılı biçimde değerlendirilir.

Çocuklarda kalp deliği tedavi yöntemleri, hastanın yaşı, defektin çapı ve klinik bulgulara göre planlanır. Küçük delikler izlemle kapanabilirken, büyük defektlerde ilaç tedavisi, kateter (anjiyografi) yöntemi veya cerrahi onarım uygulanabilir. Uygun müdahale ile prognoz genellikle olumludur.

Bilmeniz Gerekenler	Bilgi
Tanım	Çocuklarda kalp deliği, kalbin odacıkları veya büyük damarları arasında doğuştan mevcut olan anormal açıklıkları ifade eder. Bu durum, doğumsal kalp hastalıkları grubunda yer alır ve kanın kalp içinde normal olmayan bir şekilde karışmasına yol açabilir.
En Sık Görülen Türler	En yaygın kalp deliği türleri; Atriyal Septal Defekt (ASD – kulakçıklar arası delik), Ventriküler Septal Defekt (VSD – karıncıklar arası delik) ve Patent Duktus Arteriozus (PDA – doğum sonrası kapanması gereken damarın açık kalması) şeklindedir.
Oluşum Mekanizması	Gebeliğin erken dönemlerinde kalbin gelişimi sırasında septum adı verilen duvarların tam kapanmaması sonucu oluşur. Bu açıklık, oksijenli ve oksijensiz kanın birbirine karışmasına neden olabilir.
Görülme Sıklığı	Doğumsal kalp hastalıkları her 1000 canlı doğumda yaklaşık 8–10 bebekte görülür ve bunların bir kısmını septal defektlerler ve PDA oluşturur.
Nedenleri	Çoğu vakada kesin neden bilinmemektedir. Genetik yatkınlık, kromozomal anomaliler (örneğin Down sendromu gibi), annenin gebelikte geçirdiği enfeksiyonlar, diyabet veya bazı ilaç maruziyetleri risk faktörleri arasında yer alabilir.
Belirtiler	Küçük delikler genellikle belirti vermez. Daha büyük defektlerde hızlı nefes alma, çabuk yorulma, kilo alamama, sık akciğer enfeksiyonu, morarma (siyanoz) ve kalp üfürümü görülebilir.
Tanı Yöntemleri	Fizik muayenede kalp üfürümü duyulması üzerine ileri inceleme yapılır. Tanı için ekokardiyografi (kalp ultrasonu), elektrokardiyografi (EKG), akciğer grafisi ve gerektiğinde kardiyak kateterizasyon kullanılabilir.
Küçük Defektlerin Seyri	Küçük ASD ve VSD’ler kendiliğinden kapanabilir veya yaşam boyu ciddi sorun yaratmadan izlenebilir. Düzenli kardiyoloji kontrolü gereklidir.
Büyük Defektlerin Etkileri	Tedavi edilmediğinde kalp yetmezliği, pulmoner hipertansiyon (akciğer damar basıncı artışı), büyüme geriliği ve ritim bozuklukları gelişebilir. Uzun dönemde Eisenmenger sendromu gibi ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.
Tedavi Seçenekleri	İzlem, ilaç tedavisi (kalp yetmezliği bulgularını azaltmaya yönelik), kateter yoluyla kapatma işlemi veya cerrahi onarım uygulanabilir. Tedavi seçimi defektin türüne, büyüklüğüne ve çocuğun klinik durumuna göre belirlenir.
Ameliyat Gerekliliği	Tüm kalp delikleri ameliyat gerektirmez. Hemodinamik olarak anlamlı, büyüme geriliğine veya kalp yüklenmesine neden olan defektlerde girişimsel tedavi önerilir.
Uzun Dönem Takip	Tedavi sonrası veya izlem sürecinde düzenli çocuk kardiyolojisi kontrolleri gereklidir. Çoğu çocuk uygun tedavi ile normal yaşam sürebilir.

Çocuklarda Kalp Deliği Nedir ve Vücudun Çalışmasını Nasıl Etkiler?

İnsan kalbi muazzam bir pompa sistemidir ve ikisi üstte, ikisi altta olmak üzere toplam dört odacıktan oluşur. Sağlıklı bir dolaşım sisteminde, kalbin sağ tarafı vücuttan dönen oksijensiz, yani kirli kanı toplar ve temizlenmesi için akciğerlere gönderir. Kalbin sol tarafı ise akciğerlerden gelen oksijenden zengin temiz kanı alır ve büyük bir güçle tüm vücuda pompalar. Sağ ve sol tarafı birbirinden ayıran kalın, kaslı bir duvar bulunur. Bu duvar, sistemlerin birbirine karışmasını engeller.

Anne karnındaki gelişim evresinde bu duvarın bazı kısımları eksik kapanırsa, iki sistem arasında bir geçiş yolu, yani bir delik ortaya çıkar. Sol taraftaki basınç her zaman sağ taraftan daha yüksek olduğu için, temiz kanın bir kısmı delikten geçerek sağ tarafa akar. Bu durum kalbin sağ tarafının ve akciğerlerin normalden çok daha fazla kanla dolup taşmasına neden olur. Akciğerler bu aşırı kan yüküne maruz kaldıkça zamanla yorulur ve eğer bu fazla yük ortadan kaldırılmazsa, uzun yıllar içinde kalıcı hasarlar oluşmaya başlayabilir. Hastalığın tüm seyri, bu deliğin kalbin neresinde olduğuna ve ne kadar büyük olduğuna göre değişir.

Üst Odacıklardaki Kalp Deliği Olan Atriyal Septal Defekt (ASD) Nedir?

Atriyal Septal Defekt, kısaca ASD, kalbin üst odacıkları olan sağ ve sol kulakçıklar (atriyumlar) arasındaki zarımsı duvarda bulunan açıklıklara verilen isimdir. Tüm doğumsal kalp hastalıkları içinde oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Sol kulakçıkta bulunan yüksek basınçlı ve oksijeni bol kan, bu delikten geçerek sağ kulakçıktaki düşük basınçlı oksijensiz kanın içine sızar.

Bu sızıntı, kalbin sağ tarafının her kalp atışında normalden daha fazla kanı idare etmek zorunda kalması anlamına gelir. Sağ kulakçık ve sağ karıncık bu “hacim yüklenmesi” ile başa çıkabilmek için zamanla genişlemeye ve büyümeye başlar. Çocukluk çağında bu genişleme genellikle çok belirgin şikayetler yaratmasa da yıllar geçip yaş ilerledikçe sağ kalp yetmezliğine, kalbin ritminin bozulmasına ve akciğer damarlarında ciddi tansiyon yüksekliğine zemin hazırlar. Bu yüzden zamanında tespit edilip takip edilmesi büyük önem taşır.

Atriyal Septal Defekt (ASD) Hangi Anatomik Tiplere Ayrılır?

Kulakçıklar arasındaki delikler, duvarda bulundukları noktaya göre farklı isimler alırlar ve bu yerleşim yeri, tedavinin nasıl yapılacağını belirleyen en kritik unsurdur. ASD tipleri şunlardır:

• Sekundum tip
• Primum tip
• Sinüs venosus tipi
• Koroner sinüs tipi

Sekundum tip, duvarın tam orta kısmında yer alır ve en sık görülen ASD çeşididir. Bu tiplerin etrafında yeterli doku bulunduğu için, günümüzde çoğu vakada göğüs açılmadan anjiyo yöntemiyle kapatılmaya oldukça uygundurlar. Primum tip ise kalbin alt kapakçıklarına çok yakın olan genellikle başka kapak sorunlarının da eşlik ettiği bir deliktir. Sinüs venosus ve koroner sinüs tipleri de kalbe giren büyük toplardamarların ağzına yakın yerleşimlidir. Bu son üç tipin ortak özelliği, anatomik konumları gereği şemsiye adı verilen cihazların tutunmasına uygun olmamalarıdır ve tedavileri genellikle cerrahi onarım şeklinde yapılır.

Ancak burada bir parantez açmak uygun olacaktır. Son yıllarda high venosum dediğimiz sinüs venosus tipi defektin bazı tipleri üç boyutlu BT taramasından sonra uygun teknik ve malzemeler kullanılarak yapılabilmektedir.

Alt Odacıklardaki Kalp Deliği Olan Ventriküler Septal Defekt (VSD) Nedir?

Ventriküler Septal Defekt (VSD), kalbin asıl kasılma gücünü sağlayan alt odacıkları, yani karıncıklar (ventriküller) arasındaki kalın kas duvarında bulunan deliklerdir. Doğumsal kalp hastalıkları arasında en yaygın olanıdır. Kalbin sol alt karıncığı, kanı tüm vücuda ulaştırmak için çok yüksek bir basınçla kasılır. Eğer bu duvarda bir delik varsa, kanın bir kısmı bu yüksek basıncın etkisiyle delikten fışkırarak sağ karıncığa ve oradan da doğrudan akciğerlere gider.

Akciğerlere giden bu devasa kan akımı, akciğer damarlarında ciddi yapısal bozulmalara yol açabilir. Akciğerler bu basınca direnmek için kendi damarlarını kalınlaştırmaya başlar. Hastalık kontrol altına alınmazsa, akciğer basıncı o kadar yükselir ki kanın akış yönü tersine döner ve vücuda kirli kan gitmeye başlar. Eisenmenger Sendromu adı verilen bu durum ameliyat şansının yitirildiği çok tehlikeli bir tablodur. Bu nedenle VSD vakaları çok daha yakından izlenir.

Ventriküler Septal Defekt (VSD) Kalpte Hangi Bölgelerde Görülür?

Tıpkı üst odacıklarda olduğu gibi, karıncıklar arasındaki delikler de yerleşim yerlerine göre farklı davranışlar sergiler. VSD’nin kalpte bulunduğu bölgeler şunlardır:

• Perimembranöz bölge
• Müsküler bölge
• Outlet bölgesi
• İnlet bölgesi

Perimembranöz bölge, aort kapağının hemen altındaki zarımsı alandır ve deliklerin en çok görüldüğü yerdir. Bu bölgedeki deliklerin bir kısmı zamanla komşu kapakçıkların yardımıyla kapanma eğilimi gösterebilir. Müsküler bölge, kalbin kalın kas tabakasının içidir ve çocuk büyüdükçe kalp kasının kalınlaşmasıyla bu deliklerin kendi kendine kapanma ihtimali çok yüksektir. Outlet bölgesi ise kalpten çıkan büyük damarların kapaklarına çok yakın konumlanır ve boyutları küçük dahi olsa komşu kapakçıklara zarar verebildiği için genellikle müdahale gerektirir. İnlet bölgesi de kalbin giriş kapaklarına yakın olan genellikle daha karmaşık kalp yapılarında görülen deliklerdir.

Bu deliklerden bazıları cerrahi yöntem ile bazıları da anjiyografik yöntem ile kapatılabilmektedir.

Ventriküler Septal Defekt (VSD) Büyüklüğüne Göre Nasıl Sınıflandırılır?

Bir VSD’nin çocuğun vücuduna ne kadar zarar vereceğini belirleyen en önemli faktör deliğin çapıdır. Bu çap, akciğerlere ne kadar fazladan kan gittiği (Qp/Qs oranı) ölçülerek değerlendirilir. Ventriküler septal defektlerin büyüklük sınıfları şunlardır:

• Küçük çaplı delikler
• Orta çaplı delikler
• Büyük çaplı delikler

Küçük deliklerde akciğerlere giden fazladan kan çok azdır, çocuk rahattır ve genellikle hiçbir şikayet yaşamaz; sadece düzenli aralıklarla izlenmesi yeterlidir. Orta büyüklükteki deliklerde akciğerlere belli bir yük biner, zaman zaman ilaç desteği gerekebilir ve çocuğun gelişimi yakından takip edilerek ileride ameliyat gerekip gerekmeyeceğine karar verilir. Büyük deliklerde ise durum tamamen farklıdır. Kalp ve akciğerler yoğun bir baskı altındadır, bebekte ciddi kalp yetmezliği bulguları başlar ve genellikle yaşamın ilk aylarında göğüs kafesi açılarak deliğin cerrahi olarak kapatılması mutlak bir zorunluluk haline gelir.

Bebeklerde Açık Kalan Damar Olarak Bilinen PDA Bir Kalp Deliği Midir?

Patent Duktus Arteriozus (PDA), aslında odacıklar arasında bir delik değil kalpten çıkan iki dev ana damar (aort ve pulmoner arter) arasında açık kalmış bir köprüdür. Bebek anne karnındayken nefes almadığı için, kanın akciğerlere gidip oksijenlenmesine gerek yoktur. Bu nedenle kan, bu özel köprü damarı kullanarak akciğerleri atlar ve doğrudan vücuda dağılır.

Doğum gerçekleşip bebek ilk ağlamasıyla akciğerlerini havayla doldurduğunda, sistem tamamen değişir ve bu köprüye ihtiyaç kalmaz. Normal koşullarda bu damar birkaç gün içinde kendiliğinden büzüşerek kapanır. Ancak kapanmaz ve açık kalırsa, yüksek basınçlı temiz kan sürekli olarak akciğer damarına kaçmaya başlar. Özellikle erken doğan (prematüre) bebeklerde bu yapı çok zayıf olduğu için açık kalma riski çok yüksektir. Prematüre bebeklerde açık kalan bu damar solunum cihazından ayrılmayı zorlaştırır ve ciddi kalp yorgunluğuna neden olur.

Süt Çocuklarında ve Bebeklerde Kalp Deliği Belirtileri Nelerdir?

Bebeklerde kalbin ekstra bir çaba sarf ettiğini anlamanın en iyi yolu onların efor kapasitesini gözlemlemektir. Bir bebek için en ağır egzersiz anne sütü emmektir. Kalbi normalden fazla çalışan bir bebek bu egzersiz sırasında hızla tükenir. Süt çocukluğu dönemindeki temel belirtiler şunlardır:

• Emme sırasında çabuk yorulma
• Sık sık beslenmeye ara verme
• Alın ve saç diplerinde soğuk terleme
• Normalden hızlı ve yüzeysel nefes alıp verme
• Solunum sırasında kaburga aralarında içeri çökme
• Beklenen düzeyde kilo alamama
• Yaşıtlarına göre büyüme ve gelişme geriliği
• Huzursuz yatma ve sık sık uyanma gibi uyku problemleri

Anne emzirmeye başladığında bebek birkaç yudumdan sonra nefes nefese kalır, yorulur ve dinlenmek zorunda kalır. Çoğu zaman karnı tam doymadan yorgunluktan uyuyakalır. Kalp saniyede atması gerekenden çok daha hızlı attığı için bebeğin enerji tüketimi çok fazladır. Aldığı azıcık kalori de bu hızlı kalp atışına harcanınca, bebek kilo alamaz ve gelişim eğrilerinin hep altında kalır. Alında görülen o soğuk ter damlaları, vücudun sempatik sinir sisteminin kalbe destek olmak için ne kadar yoğun çalıştığının gözle görülür bir kanıtıdır.

Büyüme Çağındaki Çocuklarda Kalp Deliği Belirtileri Nelerdir?

Bebeklik dönemini ciddi bir sorun yaşamadan atlatan, küçük veya orta büyüklükte bir defekte sahip olan çocuklar büyümeye ve hareketlenmeye başladıklarında vücutlarındaki bu mekanik arıza kendini farklı şekillerde belli eder. Büyük çocuklarda görülen belirtiler şunlardır:

• Oyun oynarken yaşıtlarından çabuk yorulma
• Fiziksel efor sırasında nefes darlığı
• Göğüs bölgesinde çarpıntı hissi
• Sık tekrarlayan akciğer enfeksiyonları
• Uzun süren ve geç iyileşen bronşit atakları
• Doktor muayenesinde kalpte üfürüm duyulması

Bu çocuklar parkta koşarken arkadaşlarının hızına yetişemeyebilir, sık sık bir kenara oturup dinlenme ihtiyacı duyabilirler. Akciğerlerdeki kan dolaşımının normalden fazla olması, o bölgeyi enfeksiyonlara karşı daha hassas hale getirir. Normal bir çocuğun birkaç günde atlatacağı basit bir soğuk algınlığı, bu çocuklarda hızla alt solunum yolu enfeksiyonuna dönüşebilir. Çoğu vakada ise çocuk hiçbir şikayet dile getirmez, sadece rutin bir okul muayenesi sırasında steteskopla kalbi dinleyen doktorun duyduğu bir “üfürüm” sesi sayesinde durum fark edilir. Üfürüm, kanın o dar delikten geçerken çıkardığı türbülanslı şelale sesidir.

Çocuklarda Kalp Deliği Teşhisi Nasıl Kesinleştirilir?

Bir çocukta kalp deliğinden şüphelenildiğinde, tanıyı koymak ve deliğin tam haritasını çıkarmak için en çok kullanılan yöntem Ekokardiyografi, yani kısa adıyla EKO’dur. EKO, kalbin anatomisini ve fonksiyonlarını değerlendiren bir tür ultrason işlemidir ve çocuk kardiyolojisi pratiğinin en değerli aracıdır.

Bu işlemin en güzel yanı tamamen ağrısız olması ve hiçbir şekilde radyasyon içermemesidir. Göğüs duvarına sürülen sıcak bir ultrason jeli ve küçük bir prob yardımıyla kalbin içi, kapakçıkların hareketi, deliğin milimetrik ölçüleri ve odacıkların büyüklüğü ekranda canlı olarak izlenir. Doppler teknolojisi sayesinde, kanın delikten ne tarafa doğru ve hangi hızda aktığı renkli ve sesli olarak ölçülebilir. Gerektiğinde anne karnındaki bebeğin kalbi bile Fetal Ekokardiyografi yöntemiyle detaylı olarak incelenebilir ve doğumdan aylar önce tanı konulabilir.

Kalp Deliği Tanısında Hangi Ek Testler ve Yöntemler Kullanılır?

Ekokardiyografi çoğu zaman tek başına yeterli olsa da kalbin genel durumunu ve vücuda olan etkilerini görebilmek için bazı yardımcı testlere başvurulur. Tanıyı destekleyen diğer yöntemler şunlardır:

• Elektrokardiyografi
• Akciğer grafisi
• Pulse oksimetre ölçümü
• Kalp kateterizasyonu

Elektrokardiyografi (EKG), göğse yapıştırılan küçük etiketlerle kalbin ritmini ve elektriksel iletimini ölçer. Kalbin kas yapısında bir büyüme veya zorlanma varsa EKG çizgilerinde bu durum kendini belli eder. Akciğer grafisi, kalbin göğüs kafesi içinde ne kadar yer kapladığını ve akciğer damarlarının ne kadar belirginleştiğini (kanla dolduğunu) tek bir fotoğrafla gösterir. Oksijen ölçümü, şantın yönü hakkında ipuçları verirken, kalp kateterizasyonu (anjiyografi) çok detaylı basınç ölçümlerine ihtiyaç duyulduğunda kullanılan daha ileri bir inceleme yöntemidir.

Kalp Deliği Tedavisinde Hangi İlaçlardan Faydalanılır?

Öncelikle şu bilinmelidir ki doğumsal kalp deliklerini bir yara gibi iyileştirip kapatacak herhangi bir ilaç veya şurup yoktur. İlaç tedavisinin temel amacı, deliği yok etmek değil deliğin yarattığı kalp yetmezliği semptomlarını kontrol altına alarak çocuğun büyümesi ve güçlenmesi için zaman kazanmaktır. Kalp yetmezliği bulgularını hafifletmek için kullanılan ilaç grupları şunlardır:

• İdrar söktürücüler
• Damar genişleticiler
• Kalp kası güçlendiriciler

İdrar söktürücüler (diüretikler), akciğerlerde göllenmeye başlayan ve nefes almayı zorlaştıran fazla sıvının böbrekler yoluyla vücuttan atılmasını sağlar. Sıvı atıldıkça akciğerler rahatlar ve bebeğin solunumu kolaylaşır. Damar genişletici ilaçlar, sistemik damarlardaki direnci azaltarak kalbin kanı vücuda daha rahat pompalamasına yardımcı olur, böylece delikten akciğerlere kaçan kan miktarı dolaylı olarak azalır. Kalp kası güçlendiriciler ise yorulan miyokard dokusunun daha kuvvetli kasılmasını sağlayarak kalbin performansını destekler. Bunun yanında, yüksek kalorili özel beslenme takviyeleriyle bebeğin kilo alması hedeflenir.

Buraya bir de not eklemek lazım. Bebek ve çocuklarımız, diğer akranlarına göre, enfeksiyonlara karşı daha hassa olacakları için aşılarını düzenli olarak yaptırmak, hatta kış döneminde RSV aşısını yaptırmak önem arz etmektedir.

Ameliyatsız Şemsiye Yöntemi ile Kalp Deliği Nasıl Kapatılır?

Medikal teknolojinin gelişmesiyle birlikte uygun anatomik yapıya sahip pek çok kalp deliği artık göğüs kafesi açılmadan, sadece kasıktaki bir damardan girilerek kapatılabilmektedir. Kateterizasyon laboratuvarlarında gerçekleştirilen bu işleme halk arasında şemsiye veya düğme yöntemi adı verilir.

İşlem genellikle derin uyku veya hafif bir genel anestezi altında uygulanır. Kasıktaki toplardamardan çok ince, spagetti benzeri esnek bir boru (kateter) ile kalbin içine kadar ilerlenir. Bu borunun içinden, özel hafızalı tellerden (nitinol) yapılmış, katlanabilir bir kapama cihazı gönderilir. Cihaz deliğin olduğu noktaya geldiğinde şemsiye gibi açılır, deliğin her iki tarafına sıkıca tutunur ve açıklığı tamamen tıkar. Cihaz yerine tam oturduktan sonra EKO ile kontrol yapılır, her şey yolundaysa boru geri çekilir ve kasığa bir bandaj uygulanır. Hiçbir yara izi bırakmayan bu yöntem sayesinde hastalar genellikle ertesi gün yürüyerek evlerine gidebilirler.

Açık Kalp Deliği Ameliyatı Hangi Durumlarda Gereklidir?

Kasıktan yapılan müdahale ne kadar konforlu olursa olsun, her hasta bu işlem için uygun bir aday değildir. Cihazla kapatmaya anatomik olarak elverişli olmayan veya cihazın tutunamayacağı kadar büyük ve kenarları olmayan delikler cerrahi onarım gerektirir.

Özellikle primum ve bazı sinüs venosus tipi ASD’ler, kalbin alt odacıklarındaki geniş ve çıkış kapaklarına çok yakın VSD’ler doğrudan cerrahi olarak tedavi edilmesi önerilir. Bunun dışında, medikal tedaviye ve özel mamalara rağmen hiç kilo alamayan, sık sık hastaneye yatan, solunum sıkıntısı giderek artan ve EKO takiplerinde kalp kasının yorulmaya başladığı açıkça görülen bebeklerde, yaş veya kilo beklenmeksizin erken dönemde açık kalp ameliyatı veya anjiyografik tedavi yapılması kararı alınması hayat kurtarıcıdır.

Kalp Deliği Ameliyatı Süreci Nasıl İşler?

Cerrahi karar alındığında süreç pediatrik kalp damar cerrahları ve çocuk kardiyologlarının ortak çalışmasıyla titizlikle planlanır. Ameliyat genel anestezi altında başlar ve genellikle kalbe ulaşmak için göğüs kemiğinin ortadan kesildiği sternotomi yöntemi kullanılır. Çocukların anatomisi uygunsa bazen koltuk altından yapılan daha küçük kesilerle de kalbe ulaşılabilmektedir.

Kalbin içindeki deliği onarabilmek için kalbin tamamen boş ve hareketsiz olması gerekir. Bu nedenle çocuğun kan dolaşımı, ameliyat süresince akciğer ve kalbin görevini üstlenen kalp-akciğer makinesine bağlanır. Kalp durdurulduktan sonra cerrah deliğin olduğu bölgeyi açar. Eğer delik çok küçükse sadece karşılıklı dikişlerle büzülerek kapatılır. Ancak daha geniş deliklerde o bölgeye sağlam bir yama dikilmesi gerekir. Bu yama bazen çocuğun kendi kalp zarından alınan bir parça, bazen de bu iş için özel üretilmiş sentetik doku kumaşları (Dacron veya PTFE) olabilir. Yama sıkıca dikildikten sonra kalp yeniden çalıştırılır, cihazlardan ayrılır ve göğüs kafesi özenle kapatılarak işlem sonlandırılır.

Kalp Deliği Ameliyatı Sonrası Yoğun Bakım ve İyileşme Nasıldır?

Ameliyathanedeki işlem bittiğinde, çocuklar uyutulmuş halde Çocuk Kalp Cerrahisi Yoğun Bakım ünitesine alınırlar. Burada solunum cihazları, monitörler, vücuttaki fazla kanı dışarı alan ince hortumlar (drenler) ile çevrili bir yatakta ilk günleri geçer. Bu görüntü aileler için zor olsa da aslında çocuğun en güvenli ve her an kontrol altında tutulduğu yerdir.

Hayati bulgular sabitlendikçe, genellikle 1-2 gün içinde çocuk solunum makinesinden ayrılır ve kendi başına nefes almaya başlar. Servis odasına geçildiğinde en büyük görev iyileşme terapisine düşer. Çocuğun sönmüş akciğer kapasitesini yeniden açmak için bol bol öksürmesi, balon şişirmesi ve yürütülmesi sağlanır. Her şey yolunda gittiğinde, ameliyattan ortalama bir hafta sonra çocuklar taburcu olarak evdeki yataklarına dönerler.

Kalp Deliği Tedavisi Sonrası Hayat Kalitesi Nasıldır?

Başarılı bir şekilde kapatılan bir kalp deliğinin ardından çocukları oldukça aydınlık bir gelecek bekler. Kalp üzerindeki fazla çalışma yükü ve akciğerlere giden aşırı kan akımı ortadan kalktığı için, vücut hızla toparlanmaya başlar.

Bebeklerin kilo alımı hızlanır, yaşıtlarını yakalarlar; büyük çocukların efor kapasitesi gözle görülür şekilde artar ve sık enfeksiyon geçirme problemleri genellikle son bulur. Sağlıklı bireylerden hiçbir farkı olmayan normal bir yaşam süresi ve kalitesine sahip olurlar. Ancak buradaki en kritik nokta, iyileşmenin doktor takibinin bırakılması anlamına gelmemesidir. Çocukluktan yetişkinliğe kadar, hekimin belirlediği aralıklarla kalbin yapısal durumunun ve yamaların ömür boyu izlenmesi standart bir prosedürdür.

Kalp İltihabından (Endokardit) Korunmak İçin Neler Yapılmalıdır?

Doğumsal kalp hastalığı geçmişi olan veya kalbine yama, şemsiye cihazı gibi materyaller yerleştirilmiş çocukların dikkat etmesi gereken özel bir durum vardır: Enfektif endokardit. Vücutta herhangi bir kanamalı işlem yapıldığında dolaşıma giren bakteriler, kalpteki bu hassas noktalara yerleşip çok ciddi enfeksiyonlara yol açabilirler. Bakteri geçişi riski taşıyan işlemler şunlardır:

• Diş çekimi
• Kanal tedavisi
• Kanamalı diş eti işlemleri
• Bademcik ameliyatları
• Geniz eti ameliyatları
• Bazı kanamalı batın cerrahisi işlemleri gibi

Bu tür işlemlere girilmeden önce bakterilerin kana karışmasını ve kalbe ulaşmasını engellemek için mutlak suretle koruyucu bir önlem alınmalıdır. Diş hekimi koltuğuna oturmadan tam bir saat önce çocuğa kilo başına uygun dozda antibiyotik içirilmesi, bu bakterilerin henüz kalbe ulaşamadan kan dolaşımında yok edilmesini sağlar. Kalbinde yama olan veya hafif sızıntısı devam eden çocukların hayatları boyunca bu basit ama çok etkili önleme dikkat etmeleri gerekir.

Kalp Deliği Tedavisi Gören Çocuklar Spor Yapabilir Mi?

Bu işlemlerin ve ameliyatların en temel amacı çocukları cam fanus içinde yaşatmak değil onları hayatın tam içine katabilmektir. Ameliyat olan çocukların göğüs kemiklerinin kaynaması için ilk birkaç ay ağır travmatik hareketlerden korunmaları istenir.

Ancak bu iyileşme periyodu atlatıldıktan ve kardiyoloji hekimi ultrasonik değerlendirmede her şeyin mükemmel olduğunu onayladıktan sonra, bu çocukların önünde spor yapmamak için hiçbir engel kalmaz. Bisiklete binebilir, yüzebilir, koşabilir, okulun spor takımlarına katılabilir ve tamamen normal, aktif bir hayatın tadını çıkarabilirler.

Sıkça Sorulan Sorular